18:18:30 - 29.08.2014

Menu Główne


Podobne

Start Informacje podatkowe Podatek Dochodowy od Osób Fizycznych
PDOF – osoby prowadzące działalność gospodarczą PDF Drukuj Email
poniedziałek, 31 stycznia 2011 01:00
Spis treści
PDOF – osoby prowadzące działalność gospodarczą
Zasady ogólne
Podatek liniowy
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
Karta podatkowa
Wszystkie strony
Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą mogą wybierać spośród następujących form opodatkowania prowadząc jednocześnie stosowne urządzenia księgowe:
  • zasady ogólne (podatkowa księga przychodów i rozchodów);
  • podatek liniowy (podatkowa księga przychodów i rozchodów);
  • ryczałt ewidencjonowany(ewidencja przychodów);
  • karta podatkowa (ewidencja sprzedaży prowadzona dla potrzeb podatku VAT).

Zasady ogólne

Opodatkowanie na zasadach ogólnych i podatku liniowym reguluje ustawa z dnia 26 lipca 1991r o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz.U.z 2010r. Nr 51, poz.307 ze zm.)

Warunki opodatkowania: Zasady ogólne są podstawową formą opodatkowania, brak jest zatem warunków ograniczających możliwość opodatkowania w tej formie. Jeżeli nie zadeklaruje się wyboru innej formy opodatkowania (np.ryczałtu), podatek odprowadzany jest wg skali progresywnej.
Podstawa opodatkowania:  Wysokość podatku dochodowego płaconego wg skali progresywnej zależy od faktycznie uzyskanych dochodów. Podstawę opodatkowania stanowi bowiem dochód, czyli nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania. Ustalenie podstawy opodatkowania odbywa się w oparciu o zapisy dokonywane w podatkowej księdze przychodów i rozchodów lub w księgach rachunkowych. Przed obliczeniem podatku dochód ten można pomniejszyć o składki określone w ustawie z dnia 13 października 1998r o systemie ubezpieczeń społecznych, zapłacone bezpośrednio na własne ubezpieczenie emerytalne, rentowe chorobowe oraz wypadkowe właściciela firmy oraz osób z nim współpracujących. Jeżeli koszty uzyskania przychodu przekroczą sumę przychodu, różnica stanowić będzie stratę. Strata z działalności gospodarczej podlega odliczeniu od dochodu z tego samego źródła w latach następnych.
Obowiązki podatnika: Z tą formą opodatkowania wiąże się największa ilość obowiązków. Decydując się na zasady ogólne należy bowiem pamiętać, że do właściciela firmy będzie należało obliczanie wysokości comiesięcznych zaliczek na podatek i wpłacanie ich na rachunek urzędu skarbowego . Pierwszą zaliczkę płaci się za miesiąc, w którym dochód do opodatkowania przekroczy kwotę powodującą obowiązek zapłacenia podatku (w  roku 2011 jest to kwota 3 089,-zł). Zaliczkę można obniżyć o zapłaconą w danym miesiącu składkę zdrowotną. Zaliczki miesięczne za okres od stycznia do listopada uiszcza się w terminie do dnia 20 każdego miesiąca za miesiąc poprzedni (np. zaliczkę za miesiąc styczeń do 20 lutego, itd.).Zaliczkę za grudzień w wysokości należnej za listopad uiszcza się w terminie do dnia 20 grudnia.
Uwaga: Podatnicy będący małymi podatnikami oraz podatnicy rozpoczynający prowadzenie działalności gospodarczej mogą wpłacać zaliczki kwartalne pod warunkiem, że w terminie zawiadomią o tym właściwy urząd skarbowy ( podatnicy rozpoczynający działalność przed jej rozpoczęciem, nie później niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu, pozostali do 20 lutego roku podatkowego). Po zakończeniu roku podatkowego - w terminie do dnia 30 kwietnia roku następnego jest obowiązek złożenia zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym (PIT-36) i wpłacenia różnicy pomiędzy podatkiem należnym od dochodu wynikającego z zeznania a sumą należnych za dany rok zaliczek. Jeżeli nie uzyska się dochodu, w zeznaniu PIT-36 wykazuje się wysokość poniesionej straty.


Zaliczka stała: Można skorzystać z możliwości płacenia zaliczek w uproszczonej formie; - co miesiąc wpłaca się stałą kwotę zaliczki na podatek, bez względu na wysokość aktualnie osiąganego dochodu (kwota zaliczki jest obliczana na podstawie wysokości dochodu z działalności gospodarczej wykazanego w zeznaniu rocznym złożonym w roku podatkowym poprzedzającym dany rok podatkowy albo w roku podatkowym poprzedzającym dany rok podatkowy o dwa lata, jeżeli w zeznaniu nie ma dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej albo wykazano dochód w wysokości niepowodującej powstania obowiązku podatkowego).
Uwaga:  O wyborze uproszczonej formy wpłacania zaliczek należy zawiadomić właściwy urząd skarbowy w terminie do 20 lutego roku podatkowego. W/w sposób płacenia zaliczek nie dotyczy podmiotów, którzy po raz pierwszy podjęli działalność w roku podatkowym albo w roku poprzedzającym rok podatkowy.Jeżeli wybierze się tę formę wpłacania zaliczek, będzie można z niej korzystać również w latach następnych (chyba, że zostanie złożone oświadczenie o rezygnacji z tego wyboru).

Księga przychodów i rozchodów: Najbardziej popularną i jednocześnie prostą formą ewidencji jest podatkowa księga przychodów i rozchodów, którą zakłada się na dzień rozpoczęcia działalności. Ponadto w terminie 20 dni od dnia założenia księgi należy pisemnie o tym zawiadomić urząd skarbowy. Kontynuujący działalność gospodarczą nie muszą składać ponownego zawiadomienia, chyba, że poprzednio rozliczali się ryczałtowo.
Księga powinna się znajdować na stałe w miejscu prowadzenia działalności. Jej prowadzenie można zlecić lub prowadzić ją samemu (ręcznie lub komputerowo).
Zasady prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów zostały uregulowane rozporządzeniem Ministra Finansów z 28 sierpnia 2003r w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. Nr 152, poz.1475 ze zm.)

Księga rachunkowa: Jeśli prowadząc działalność osiąga się w roku podatkowym przychód z działalności przekraczający 1 200.000 EURO (za 2010 r to kwota 4 784 400,- zł), to od następnego roku należy prowadzić księgi rachunkowe, zgodnie z ustawą z 29 września 1994r o rachunkowości.(tekst jednolity Dz.U. Z 2002r Nr 76, poz.694 ze zm.)
Ustawa o rachunkowości nakłada na podmiot zobowiązany do prowadzenia księgowości według jej zasad wiele obowiązków i ograniczeń. Istnieje konieczność dokładnego ewidencjonowania wszystkich operacji gospodarczych, należności i zobowiązań, prowadzenia szczegółowych ewidencji dotyczących poszczególnych obszarów działalności firmy. Prowadzenie ksiąg rachunkowych nie jest zadaniem łatwym, dlatego wymaga zatrudnienia specjalisty lub zlecenia księgowości do uprawnionego biura rachunkowego.

19% podatek dochodowy tzw. liniowy

Od 2004 roku dochód uzyskany  z działalności gospodarczej, może być opodatkowany według 19% stawki (bez względu na wysokość dochodu). O wyborze tego sposobu płacenia podatku należy do dnia 20 stycznia powiadomić pisemnie właściwego naczelnika urzędu skarbowego, natomiast w przypadku rozpoczęcia działalności w ciągu roku - do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu.

Uwaga: Ta forma płacenia podatku dotyczy wszystkich prowadzonych przez właściciela firmy rodzajów działalności, do których mają zastosowanie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, np. zarówno do działalności prowadzonej samodzielnie jak i w spółce niemającej osobowości prawnej. Z tego sposobu płacenia podatku, podatnik nie może skorzystać wówczas, gdy wykonuje usługi na rzecz byłego i obecnego pracodawcy, odpowiadające czynnościom które wykonywał lub wykonuje w roku podatkowym, w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy.
Podstawą opodatkowania jest dochód czyli nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania. Ustalenia dochodu dokonuje się na podstawie zapisów w prowadzonej przez podatnika podatkowej księdze przychodów i rozchodów lub w księdze rachunkowej. Przed obliczeniem podatku dochód ten można pomniejszyć o składki określone w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zapłacone bezpośrednio na własne ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe podatnika oraz osób z nim współpracujących. Obliczony podatek od dochodu obniża się o kwotę zapłaconej składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne (obniżenie nie może przekroczyć 7,75% podstawy wymiaru tej składki).

Obowiązki podatnika: comiesięczna zaliczka na podatek wpłacana w terminie do dnia 20 każdego miesiąca za miesiąc poprzedni. Można skorzystać z możliwości płacenia zaliczek w uproszczonej formie na tych samych zasadach jak podatnik opłacający podatek dochodowy według skali progresywnej. Po zakończeniu roku należy złożyć zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym, w terminie do dnia 30 kwietnia roku następnego.
Przy 19% podatku dochodowym, nie można korzystać z prawa:
do wspólnego opodatkowania z małżonkiem,
z preferencji przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci,
z innych ulg i zwolnień, w tym również z prawa do kontynuacji odliczeń (prawa nabyte).

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

Zasady opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych i kartą podatkową reguluje ustawa z dnia 20 listopada 1998r o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. Nr  144, poz.930 ze zm.)
Ryczałt to dobry sposób dla osób rozpoczynających działalność, jeżeli spodziewają się, że koszty działalności nie będą zbyt duże w stosunku do osiąganych przychodów.

Warunki opodatkowania:
Rozpoczynając działalność gospodarczą w 2009r, można płacić podatek w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych pod warunkiem,że  do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu złożymy w formie pisemnej oświadczenie o wyborze tej formy opodatkowania.W przypadku kontynuacji działalności,  prowadzonej w roku poprzednim na zasadach ogólnych, powyższe oświadczenie należy złożyć do dnia 20 stycznia roku podatkowego. Oświadczenie to będzie ważne również w  latach następnych, chyba że właściciel firmy postanowi zmienić formę opodatkowania i poinformuje o tym właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Kontynuując w 2011 r.   prowadzenie działalności można korzystać z tej formy opodatkowania, ale tylko wówczas, gdy przychody w roku poprzednim tj, 2010 r.  nie przekroczą kwoty 150 000 euro (591 975,-zł).  

Uwaga: niektóre rodzaje działalności gospodarczej wykluczają możliwość korzystania z opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Zalicza się do nich np. prowadzenie aptek, kantorów, lombardów, działalność w zakresie handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych, wykonywanie większości wolnych zawodów, oraz świadczenie usług wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy o ryczałcie.
Podstawę opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych stanowi przychód. Nie ma możliwości pomniejszania go o koszty uzyskania przychodów. Jeżeli korzysta się z opodatkowania w formie ryczałtu nie ustala się dochodu, jednak można dokonywać odliczeń od przychodu, np. o zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne w rozumieniu ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Stawki ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych wynoszą:
20 % - od przychodów osiąganych w zakresie wolnych zawodów,
17 % - od przychodów wymienionych w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne; stawka ta obejmuje m.in. przychody ze świadczenia usług o charakterze niematerialnym,
8,5 % - od przychodów z większości rodzajów działalności usługowej, w tym przychodów z działalności gastronomicznej w zakresie sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%,
5,5 % - od przychodów z działalności wytwórczej i budowlanej,
3,0 % - od przychodów z działalności usługowej w zakresie handlu oraz z działalności gastronomicznej, z wyjątkiem przychodów ze sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5 %.
Ustawa  o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne podaje szczegółowe informacje dotyczące stosowania poszczególnych stawek ryczałtu w odniesieniu do konkretnych rodzajów przychodów. Obliczony ryczałt można pomniejszać o przysługujące odliczenia, np. z tytułu zapłaconej składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne (do wysokości 7,75% podstawy wymiaru składki).

Obowiązki podatnika: Korzystając z tej formy opodatkowania właściciel firmy jest zobowiązany do prowadzenia ewidencji przychodów zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z 17 grudnia 2002r w sprawie prowadzenia ewidencji przychodów i wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (Dz.U. Nr 219, poz.1836 ze zm.) Na podstawie ewidencji co miesiąc ustala się kwotę podatku podlegającego wpłacie na rachunek urzędu skarbowego. Wpłat podatku dokonuje się w terminie do dnia 20 następnego miesiąca, a za miesiąc grudzień w terminie złożenia zeznania rocznego.
Zeznanie roczne o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych (PIT-28) należy złożyć w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku.
Uwaga: decydując się na opodatkowanie w formie ryczałtu nie można rozliczać się wspólnie z małżonkiem, ani w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci.
W kolejnych latach prowadzenia działalności można zastanowić się nad skorzystaniem z możliwości opłacania ryczałtu co kwartał. Rozwiązanie to ma zastosowanie jedynie do podatników, których otrzymane przychody w roku poprzedzającym rok podatkowy nie przekroczą kwoty stanowiącej równowartość 25 000 euro.

Karta podatkowa

Karta podatkowa to rozwiązanie dla tych, którzy działalność gospodarczą traktują jako uboczną, a ich dochody są niewielkie.
Warunki opodatkowania: Podobnie jak ryczałt od przychodów ewidencjonowanych również karta podatkowa jest alternatywną formą opodatkowania. Lista rodzajów działalności podlegających opodatkowaniu w formie karty podatkowej jest bardzo obszerna. Decydując się na tę formę opodatkowania należy jeszcze przed rozpoczęciem działalności złożyć wniosek na formularzu PIT - 16 właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, który po jego rozpatrzeniu wyda decyzję, w której ustali wysokość podatku dochodowego.
Wysokość podatku: Stawki karty podatkowej określone są kwotowo. Ich wysokość uzależniona jest między innymi, od:
rodzaju i zakresu prowadzonej działalności,
liczby zatrudnionych pracowników,
liczby mieszkańców miejscowości, w której prowadzona jest działalność gospodarcza.

Stawki karty podatkowej podlegają corocznej aktualizacji. Stawki obowiązujące w roku 2011 są zawarte w obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 25 listopada 2010 r. w sprawie stawek karty podatkowej, kwoty do której można wykonywać świadczenia przy prowadzeniu niektórych usług z wyjątkiem świadczeń dla ludności oraz kwartalnych stawek ryczałtu od przychodów proboszczów i wikariuszy, obowiązujących w 2010 r. (M.P. z 2010 r. Nr 89, poz. 1034)
Obowiązki podatnika: Rozliczanie na podstawie karty podatkowej jest najprostszą forma opodatkowania i zwalnia podatnika z obowiązków sprawozdawczych. Podatnik opodatkowany w tej formie nie prowadzi dla celów podatku dochodowego żadnych ksiąg, nie składa zeznań podatkowych ani deklaracji o wysokości uzyskanego dochodu.
Należy jednak pamiętać o wpłacaniu co miesiąc na rachunek urzędu skarbowego - do dnia 7 każdego miesiąca za miesiąc poprzedni (a za grudzień w terminie do dnia 28 grudnia), kwoty wymienionej w decyzji naczelnika urzędu skarbowego, pomniejszonej o zapłaconą składkę na powszechne ubezpieczenie zdrowotne (pomniejszenie nie może przekroczyć 7,75% podstawy wymiaru składki). Po zakończeniu roku kalendarzowego należy złożyć deklarację w urzędzie skarbowym (w terminie do dnia 31 stycznia) o wysokości składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne, zapłaconej i odliczonej od karty podatkowej, w poszczególnych miesiącach.
Uwaga: Wybierając jako formę opodatkowania kartę podatkową nie można skorzystać z różnego rodzaju ulg i odliczeń, nie można także rozliczyć się wspólnie z małżonkiem, ani w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci. Rozliczający się na podstawie kary podatkowej od 1 stycznia 2002 r. przejęli obowiązki podatników podatku VAT, a także obowiązek prowadzenia ewidencji obrotu za pomocą kasy fiskalnej według ogólnych zasad.